Strona bierna jest konstrukcją, która pozwala nam na przeniesienie nacisku w zdaniu z wykonawcy czynności na samą czynność. Często także bywa, że wykonawca akcji jest nieznany, bądź nie jest ważnym fakt kto daną akcję wykonuje.
W powyższym zdaniu nacisk został położony na fakt, że mój samochód został ukradziony. Nie wiem jednak, lub nie jest to ważne, kto dopuścił się tego czynu. Jeśli chcemy w zdaniu przedstawić wykonawcę czynności, robimy to przy użyciu by ... .
Czasem użycie strony biernej jest formą grzecznościową. Na przykład:
W powyższym zdaniu nacisk został położony na fakt, że został popełniony błąd. Osoba, która go popełniła nie jest wspomniana, nikogo się nie wini. Stąd zdanie w stronie biernej jest formą grzeczniejszą od zdania w stronie czynnej - You made a mistake.
Przy tworzeniu strony biernej należy pamiętać o dwóch rzeczach. Po pierwsze, dopełnienie (object) zdania w stronie czynnej staje się podmiotem (subject) zdania w stronie biernej. Po drugie, podmiot (subject) zdania w stronie czynnej staje się dopełnieniem (object) zdania w stronie biernej, bądź jest opuszczony. Innymi słowy, przy transformacji zdań ze strony czynnej na stronę bierną, podmiot i dopełnienie zamienia się miejscami.
W powyższym zdaniu:
Mary - podmiot zdania w stronie czynnej, staje się dopełnieniem zdania w stronie biernej - by Mary
an e-mail - dopełnienie zdania w stronie czynnej, staje się podmiotem zdania w stronie biernej
Transformacja zdania z dwoma dopełnieniami ze strony czynnej na stronę bierną polega na tym, że jedno z dopełnienień staje się podmiotem zdania, natomiast drugie dopełnienie nie zmienia swojej funkcji (nadal pozostaje dopełnieniem). To, które dopełnienie zmienimy na podmiot uwarunkwane jest tym, na co chcemy położyć nacisk. Na przykład:
Dopełnienie bliższe (direct object) to zazwyczaj rzeczownik, który poddawany jest akcji czasownika w zdaniu w stronie czynnej. W celu zidentyfikowania dopełnienia bliższego, musimy zadać pytanie: kto lub co uległo wpływowi czasownika. Na przykład:
Dopełnienie dalsze (indirect object) zazwyczaj jest rzeczownikiem lub zaimkiem oraz odbiorcą rzeczy, na której czasownik wykonuje akcję ("odbiorcą" dopełnienia bliższego). Na przykład:
W zdaniu, dopełnienie dalsze najczęściej występuje przed dopełnieniem bliższym. W odwrotnym przypadku, przed dopełnieniem dalszym występuje to, for lub of, np. :
Kolejnym terminem jest agent, czyli wykonawca czynności. Najczęściej jest on pomijany w zdaniu w stronie biernej. Jednak kiedy zachodzi potrzeba wprowadzenia agenta, robi się to przy użyciu by... . Na przykład:
Przy okazji omawiania terminu agent, należy również wspomnieć o terminie instrument, czyli narzędzie używane przez agenta w celu wykonania czynności/akcji. Instrument wprowadzamy w zdaniu przy pomocy with... . Na przykład:
Czasowniki przechodnie to czasowniki wyrażające akcję, które wymagają dopełnienia bliższego i pokazują czynność/akcję wykonaną na kimś lub na czymś. Innymi słowy, akcja czasownika jest bezpośrednio przekazywana dopełnieniu. Na przykład:
Zdania z czasownikami przechodnimi mogą być przekształcane ze strony czynnej na stronę bierną i vice versa.
Czasowniki nieprzechodnie to czasowniki wyrażające akcję, po których nie występuje dopełnienie bliższe. Akcja czasownika kończy się, a nie jest przekazywana jakiejś rzeczy lub osobie, bądź jest modyfikowana przez przysłówek lub frazę przysłówkową. Na przykład:
Zdania z czasownikami nieprzechodnimi nie mogą być przekształcane na stronę bierną.
Należy jednak pamiętać, że wiele czasowników może być zarówno przechodnimi, jak i nieprzechodnimi, w zależności od ich kontekstu w zdaniu. Na przykład:
Czas |
Konstrukcja |
Przykład |
am/are/is + 3 forma czasownika (past participle) |
Polish is spoken here. |
|
was/were + 3 forma czasownika |
I was asked to clean the room. |
|
will be + 3 forma czasownika |
The problem will be delt with as soon as possible. |
|
am/are/is being + 3 forma czasownika |
She is being interrogated by the police. |
|
was/were being + 3 forma czasownika |
My car was being repaired while I was shopping. |
|
have/has been + 3 forma czasownika |
The book has been read. |
|
had been + 3 forma czasownika |
The dinner had been cooked before we arrived. |
|
will have been + 3 forma czasownika |
By the end of this week the house will have been painted and we will be able to move in. |
Strona Bierna dla czasów Future Continuous (will be being + 3 forma czasownika) oraz Perfect Continuous (has been being + 3 forma czasownika - past participle) nie jest typowa. Jeśli chodzi o czasowniki modalne, to w konstrukcji w stronie biernej nie zmieniają one swojej formy. Transformacji ulega jedynie czasownik występujący po czasowniku modalnym, np.:
1. Gdy interesuje nas akcja, a niekoniecznie kto lub co ją wykonuje. Konstrukcje w stronie biernej bez agenta są częste w traktatach akademickich / naukowych.
2. Do nadania wypowiedzi stopnia formalności. Szczególnie w pracach / rozprawach naukowych.
|
Czasowniki dla początkujących. Zagadnienia gramatyczne. |
Czasowniki frazowe dla początkujacych. Zagadnienia gramatyczne. |
|
Przysłówki dla początkujących Zagadnienia gramatyczne i ćwiczenia
|
Tryby czasowników dla początkujacych Zagadnienia gramatyczne i ćwiczenia
|
Angielskie przedimki.
Wyrażenie "To be going to"
Czas przyszły prosty.
Czas przyszły ciągły.
Czas przyszły dokonany.
Czas przyszły w aspekcie dokonanym ciągłym.
Czas przeszły ciągły.
Czas zaprzeszły.
Czas przeszły w aspekcie dokonanym ciągłym.
Czas przeszły prosty.
Czas terażniejszy ciągły.
Czas teraźniejszy dokonany.
Czas present perfect continuous
Czas terażniejszy w aspekcie dokonanym ciągłym.
Czas teraźniejszy prosty.
Modal verbs.
Irregular verbs.
Czasownik "to be", "to have" i "to do".
Indirect speech.
Conditionals.
Degrees of adjectives.
Passive voice.