Mowa Zależna

DEFINICJA

FORMA TRYB ROZKAZUJĄCY PYTANIA TESTY GÓRA

W języku angielskim są dwa sposoby przekazywania czyjejś wypowiedzi. Pierwszym sposobem jest dosłowne cytowanie owej wypowiedzi (mowa niezależna - Direct Speech), natomiast drugim sposobem jest oddanie treści wypowiedzi, tak aby zachowany był jej sens (mowa zależna - Indirect Speech). Mowa niezależna nie stanowi żadnego problemu, gdyż opiera się ona o bezpośrednie cytowanie wypowiedzi osób trzecich więc zdania takie nie wymagają przekształceń, np.:

(John says:) "I'm lazy." (John mówi: Jestem leniwy)

Przekazanie tej informacji w mowie niezależnej brzmiałoby w następujący sposób: John said: "I'm lazy", John says: "I'm lazy", John was saying: "I'm lazy", John's said: "I'm lazy", John's been saying: "I'm lazy", itd. Bez względu na czas użyty w zdaniu, cytat zawsze pozostanie w w oryginalnej formie wypowiedzi. Mowy niezależnej używamy jeśli chcemy przekazać dokładną treść danej wypowiedzi. Oczywiście w większości wypadków nie pamiętamy dokładnej treści, a jedynie jej kwintesencję. Używamy wówczas mowy zależnej, i ta może stanowić pewne problemy jeśli wprowadzamy czasownik relacjonujący czyjąś wypowiedź w czasie przeszłym.

Mowa zależna to relacjonowanie czyjejś wypowiedzi, lecz nie poprzez cytowanie, ale poprzez przekazanie treści, np.:

(John says:) "I'm a student." (John mówi: "Jestem studentem.")

Przekształcenie tej informacji w mowie zależnej może wyglądać w następujący sposób: John says that he is a student (John mówi, że jest studentem) - użycie czasu teraźniejszego; lub John said that he was a student (John powiedział, że jest studentem) - użycie czasownika relacjonującego w czasie past simple. Z użyciem czasu przeszłego pojawiają się problemy tzn.: czas zdania oryginalnej wypowiedzi musi się zmienić na "jeden czas do tyłu". Angielski jest bardzo rygorystyczny pod tym względem. Na przykład, weżmy sobie polskie zdanie: "Janek mówił mi, że jest chory". Zdanie to w języku polskim jest dwuznaczne. Możne to znaczyć, że Janek nadal jest chory lub że był chory ale już wyzdrowiał; brakuje nam kontekstu, aby stwierdzić która sytuacja jest prawdziwa. Użycie czasu przeszłego w jezyku angielkim sugeruje, że to miało miejsce jedynie w przeszłości i nie wiadomo jak sytuacja przedstawia się w dniu dzisiejszym; czyli zdanie typu: "She told me she loved me" oznacza, że kochała mnie wtedy kiedy mi to mówiła, ale niekoniecznie oznacza, że kocha mnie w dniu dzisiejszym.

TWORZENIE MOWY ZALEŻNEJ

DEFINICJA TRYB ROZKAZUJĄCY PYTANIA TESTY GÓRA

Przekształcanie angielskich zdań w mowie zależnej przy użyciu czasowników relacjonujących w czasie przeszłym, przedstawia się następująco:

• Opuszczamy znaki interpunkcyjne wskazujące na obecność cytatu (dwukropek i
  cudzysłów).
• Uzgadniamy zaimki zgodnie z sensem zdania, np.:
  He says: "I lost my book." (On mówi: "Zgubiłem moją książkę.")
  He says that he lost his book. ( On mówi, że zgubił swoją książkę).
• Jeżeli tzw. czasownik wprowadzający mowę zależną jest w czasie przeszłym, czas
  zdania podrzędnego zmienia się "o jeden stopień wstecz", tj. jeśli w mowie niezależnej
  mamy czas teraźniejszy, zmienia się on na przeszły, jeśli zaś przeszły - na zaprzeszły
  (the Past Perfect Tense).
  He said: "I'm busy." ( Powiedział; "Jestem zajęty.")
  He said that he was busy. ( Powiedział, że jest zajęty).
  He said: "I was busy." ( Powiedział; "Byłem zajęty.")
  He said that he had been busy. ( Powiedział, że był zajęty).
• Zmieniamy określenia dotyczące miejsca i czasu:
  today - that day
  yesterday - the day before
  the day before yesterday - two days before
  tomorrow - the next day /the following day
  next week/month/year - the following week/month/year
  last week/month/year - the previous week/month/year
  a year/month ago - a year/month before
  here - there

TRYB ROZKAZUJĄCY W MOWIE ZALEŻNEJ

DEFINICJA FORMA PYTANIA TESTY GÓRA

W zdaniach w mowie zależnej rozkazy występują w bezokoliczniku:
She said: "Go there !" ( Powiedziała: "Idź tam !")
She asked me to go there. ( Poprosiła mnie, żebym tam poszedł.)

PYTANIA W MOWIE ZALEŻNEJ

DEFINICJA FORMA TRYB ROZKAZUJĄCY TESTY GÓRA

W pytaniach, których treść jest przekazana za pomocą mowy zależnej nie ma szyku
zdania pytającego:
She asks: "What is he planning?' ( Ona pyta: "Co on planuje?")
She asks what he is planning. ( Ona pyta, co on planuje.)

W przypadku pytań ogólnych stosujemy słówka "if" i "whether" jako "czy".

Tom asks John: "Do you like the new teacher?" ( Tom pyta Johna: "Czy lubisz nowego nauczyciela?")
Tom asks John if he likes the new teacher. ( Tom pyta Johna czy on lubi nowego nauczyciela.)
Tom asks John whether he likes the new teacher. ( Tom pyta Johna czy on lubi nowego nauczyciela.)